Oznakowanie CE maszyn (MD/MR)
Co to jest Dyrektywa Maszynowa?
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/42/WE (MD — Machinery Directive) harmonizuje wymagania bezpieczeństwa maszyn wprowadzanych do obrotu w UE. Dotyczy m.in.:
- Maszyn (w rozumieniu zespołu części wyposażonego w napęd, połączonych w celu określonego zastosowania)
- Wyposażenia wymiennego
- Elementów bezpieczeństwa (rozwijane oddzielnie)
- Lin, łańcuchów, pasów do podnoszenia
- Wyposażenia przenośnego (urządzenia mocujące)
- Maszyn nieukończonych („niemal maszyn”)
W Polsce dyrektywa jest implementowana Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1228 z późn. zm.).
Od 14 stycznia 2027 Dyrektywę 2006/42/WE zastąpi Rozporządzenie (UE) 2023/1230 (MR — Machinery Regulation), wprowadzające m.in. nowe wymagania dla cyberbezpieczeństwa, systemów AI o znaczeniu bezpieczeństwa oraz możliwość dokumentacji elektronicznej.
Procedura oceny zgodności
Większość maszyn jest oznakowana CE na podstawie wewnętrznej kontroli produkcji (moduł A — samocertyfikacja). Procedura obejmuje:
- Identyfikacja wymagań załączników I i innych dyrektyw (np. EMC, LVD, ATEX, RED)
- Ocena ryzyka według EN ISO 12100 (Bezpieczeństwo maszyn — Ogólne zasady projektowania)
- Stosowanie norm zharmonizowanych typu A, B, C według listy w Dz.U. UE
- Projekt z uwzględnieniem zasadniczych wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (EHSR)
- Kompletacja dokumentacji technicznej (Annex VII) — opis konstrukcji, ocena ryzyka, schemat ogólny, instrukcje, zapisy badań
- Wystawienie Deklaracji Zgodności UE (Annex II A)
- Sporządzenie Instrukcji Obsługi (Annex I §1.7.4) w języku państwa wprowadzenia
- Naniesienie oznakowania CE według zasad Annex III
Maszyny Annex IV — wymagane jednostki notyfikowane
Dla maszyn wymienionych w Załączniku IV dyrektywy (oraz odpowiadającym im w Annex IV MR) wymagana jest dodatkowa procedura z udziałem jednostki notyfikowanej:
- Procedura badania typu UE (moduł B) — dla maszyn niewytworzonych według norm zharmonizowanych spełniających wszystkie EHSR
- Procedura zapewnienia jakości (moduł H) — pełne zapewnienie jakości
Lista Annex IV obejmuje m.in.: piły tarczowe i taśmowe, prasy kształtujące metal, niektóre maszyny leśne, urządzenia podnoszące i ich elementy bezpieczeństwa, niektóre maszyny rolnicze.
Powiązane dyrektywy CE
Maszyny często są objęte równocześnie kilkoma dyrektywami CE — wszystkie mające zastosowanie muszą być spełnione:
- EMC — Dyrektywa 2014/30/UE (kompatybilność elektromagnetyczna)
- LVD — Dyrektywa 2014/35/UE (niskonapięciowy sprzęt elektryczny)
- ATEX — Dyrektywa 2014/34/UE (atmosfery wybuchowe)
- PED — Dyrektywa 2014/68/UE (urządzenia ciśnieniowe)
- RED — Dyrektywa 2014/53/UE (radiowy sprzęt elektroniczny)
- EcoDesign — Dyrektywa 2009/125/WE (efektywność energetyczna)
W Deklaracji Zgodności należy wymienić wszystkie mające zastosowanie dyrektywy.
Rola LL-C w obszarze maszyn
LL-C działa w obszarze CE maszyn przede wszystkim w zakresie spawalnictwa konstrukcji nośnych:
- Kwalifikacje WPQR według EN ISO 15614 dla konstrukcji nośnych maszyn — patrz strona WPQR
- Kwalifikacje spawaczy według EN ISO 9606
- Inspekcje spawalnicze w trakcie produkcji konstrukcji nośnych
- Certyfikacje ISO 3834 dla wytwórców konstrukcji nośnych maszyn
- Konsultacje techniczne w obszarze norm spawalniczych dla maszyn
Dla pełnej oceny zgodności CE maszyn objętych Annex IV (badanie typu UE, zapewnienie jakości) prosimy o indywidualny kontakt w celu uzgodnienia zakresu współpracy w grupie LL-C lub kooperacji z partnerami notyfikowanymi.
Maszyna nieukończona („niemal maszyna”)
Maszyna nieukończona to zespół, który niemal stanowi maszynę, ale nie może samodzielnie spełnić określonej funkcji użytkowej (np. silnik, napęd, robot bez efektora). Dla takich produktów:
- Nie nakleja się znaku CE
- Wystawia się Deklarację Włączenia (Annex II 1.B)
- Sporządza się Dokumentację techniczną konstrukcyjną (Annex VII B)
- Załącza Instrukcję Montażu (Annex VI)
- Producent maszyny finalnej włącza dokumentację w swoją procedurę CE
LL-C (Certification) Czech Republic a.s. — spółka matka
LL-C (Certification) Czech Republic a.s. wspiera producentów maszyn poprzez kompleksowe kompetencje spawalnicze (WPQR, kwalifikacje spawaczy, ISO 3834) i inspekcje konstrukcji nośnych. LL-C Polska reprezentuje grupę na rynku polskim, koordynując prace inspekcyjne dla polskich wytwórców maszyn.
Skontaktuj się z nami w celu omówienia wsparcia procesu CE według Dyrektywy Maszynowej dla Państwa wyrobu.
Często zadawane pytania (FAQ)
Co się zmienia z Rozporządzeniem 2023/1230?
Rozporządzenie (UE) 2023/1230 (MR — Machinery Regulation) zastąpi Dyrektywę 2006/42/WE z dniem 14 stycznia 2027. Najważniejsze zmiany to: rozszerzenie załącznika I (m.in. systemy AI ze znaczeniem bezpieczeństwa), nowe wymagania cyberbezpieczeństwa, możliwość dokumentacji elektronicznej, zaostrzone wymagania dla „maszyn wysokiego ryzyka”.
Czy maszyny wymagają jednostki notyfikowanej?
Większość maszyn jest oznakowana CE na podstawie samocertyfikacji producenta (moduł A — wewnętrzna kontrola produkcji). Jednostka notyfikowana jest wymagana tylko dla maszyn wymienionych w Załączniku IV Dyrektywy 2006/42/WE (m.in. niektóre prasy, piły, narzędzia rolnicze).
Czym jest „maszyna nieukończona”?
Maszyna nieukończona to zespół będący niemal maszyną, który nie spełnia samodzielnie funkcji użytkowej (np. silnik, zespół napędowy). Producent wystawia „Deklarację Włączenia” zamiast Deklaracji Zgodności CE i nie nakleja znaku CE.